سردار محمدباقر نيكخواه كه در دوران دفاع مقدس مسئوليت پدافند سلاح‌هاي شيميايي قرارگاه خاتم‌الانبياء (ص) را بر عهده داشته و در زمينه سلاح‌هاي شيميايي و جنگ نوين نيز تحقيقاتي كرده است، در گفت‌وگو با خبرنگار ايثار و شهادت باشگاه خبري فارس «توانا»، در خصوص روند استفاده از سلاح‌هاي شيميايي در جهان اظهار داشت: سلاح‌هاي شيميايي براي نخستين بار در جنگ جهاني اول در سال 1914 ميلادي توسط متفقين عليه آلمان‌ها استفاده شد و معروفترين اين حملات شيميايي، حمله‌اي بود كه آلمان‌ها در 22 آوريل 1915 در جبهه ايپر بلژيك انجام دادند. 

وي ادامه داد: در اين حمله آلمان‌ها، 5 هزار سيلندر حاوي گاز كلر را در جبهه‌اي به طول 8 كيلومتر پرتاب كردند كه 1700 تن گاز كلر به صورت ابر سبز تيره رنگ بالاي جبهه متفقين منتشر شد و باعث كشته شدن 5 هزار نفر و مصدوميت 60 هزار انگليسي‌، كانادايي و برده‌هايي كه براي انگليس از كشورهاي مختلف مي‌جنگيدند، شد كه اين امر عقب‌نشيني اين نيروها را در پي داشت. 

* كشته شدن 120 هزار نفر در جنگ جهاني اول 

اين كارشناس سلاح‌هاي شيميايي بيان كرد: همين طور در مقابل، انگليسي‌ها و فرانسوي‌ها از سلاح‌هاي شيميايي استفاده كردند و تا پايان جنگ در سال 1918 اين استفاده‌هاي متقابل در جبهه‌هاي مختلف صورت گرفت؛ در جبهه ايپر، آلمان‌ها از گاز خردل استفاده كردند و اين گاز خردل به دليل اينكه در منطقه ايپر بلژيك استفاده شده آن محل به «ايپرس» معروف است؛ در نتيجه در جنگ جهاني اول 120 هزار نفر در اثر سلاح شيميايي كشته و يك ميليون و نيم انسان ديگر مصدوم شدند. 

وي بيان كرد: كشورهاي آسيايي و آفريقايي جنگ‌ طلب نبودند و عمدتاً كشورهاي اروپايي و آمريكايي جهان را قرباني اهداف خود كردند؛ بعد از جنگ جهاني اول در سال 1925 در بلژيك جلسه‌اي براي جلوگيري از استفاده از گازهاي شيميايي صورت گرفت كه پروتكلي با امضا 40 كشور نتيجه اين جلسه كه در ژنو برگزار شد، بود؛ البته آمريكا فريبكارانه اين پروتكل را امضا نكرد؛ ايران نيز در سال 1939 و عراق در سال 1931 اين پروتكل منع كاربرد سلاح‌هاي شيميايي را امضا كرد. 

* استفاده از عوامل شيميايي آتش‌زا توسط آمريكا در جنگ جهاني دوم 

سردار نيكخواه خاطرنشان كرد: در فاصله زماني بين جنگ جهاني اول و دوم، كشورها به رغم اينكه اين پروتكل را امضا كرده‌ بودند به مسابقه وحشتناك تحقيق، توليد و ذخيره انواع گاز‌هاي شيميايي تاول‌زا، خردل، اعصاب و خسته‌كننده پرداختند؛ چرا كه مشاهده عوارض، حوادث و صدمات استفاده از سلاح‌هاي شيميايي، عدم برخورداري از تجهيزات پدافندي كافي در مقابله با اين سلاح‌ها، عدم درمان مناسب و مهمتر از همه ترس از مقابله به مثل، باعث شد كه با شروع جنگ جهاني دوم، كشورها از سلاح‌هاي شيميايي استفاده نكنند اما آمريكايي‌ها نوعي از عوامل شيميايي آتش‌زا و محرق را در شهرها هامبورگ و درستن آلمان استفاده كردند كه 400 هزار نفر از مردم در آن حملات كشته شدند. 

وي يادآور شد: بعد از جنگ جهاني دوم آمريكا در سال 1951 تا 1953 از عوامل شيميايي براي مقابله با كره شمالي استفاده كرد؛ مهمترين استفاده آمريكا از سلاح شيميايي در جنگ ويتنام بود كه در سال 1965 تا سال 1975، از عوامل سمي موسوم به توكسين، دي توكسين و بيوتوكسين و انواع سم‌هاي كشنده كه در ارتش آمريكا موسوم به عامل نارنجي و دي‌اكسين بود، استفاده كردند. 

*از هر 4 مادر ويتنامي يك نفر شانس مادر شدن را از دست داده يا صاحب فرزند ناقص‌الخلقه شده 

اين كارشناس سلاح‌هاي شيميايي اضافه كرد: اين جنگ در نهايت 4 ميليون قرباني ويتنامي بر جاي گذاشت كه همه اين قربانيان به نوعي معلول يا در معرض مصدوميت‌هاي شيميايي شديد بودند؛ تاكنون نيز عوارض آن به صورت ژنتيكي وجود دارد به طوري كه از هر 4 مادر ويتنامي يك نفر شانس مادر شدن را از دست داده يا فرزند ناقص‌الخلقه و معلول ذهني و جسمي به دنيا آورده است و تا به حال 12 هزار نفر از مادران ويتنامي كشته شده‌اند؛ محيط زيست ويتنام و خاك كشاورزي آن به رغم گذشت حدود 40 سال از آن اتفاق هنوز مساعد نيست. 

* چراغ سبز مجامع بين‌المللي در استفاده عراق از سلاح‌هاي شيميايي عليه ايران 

وي بيان داشت: عراق به رغم اينكه پروتكل منع استفاده از سلاح‌هاي شيميايي را امضا كرده بود، به صورت رسمي و بدون واهمه از مجازات‌هاي بين‌المللي از ابتداي جنگ تحميلي عليه ايران در صدد استفاده از سلاح‌هاي شيميايي بود اما چون تجهيزات و توليداتش كافي نبود در سال 61 به صورت موردي و آزمايشي از اين سلاح‌ها استفاده مي‌كرد. 

سردار نيكخواه اظهار داشت: عراق در سال 62 در عمليات «والفجر 2» در پيرانشهر، حاج عمران و ارتفاعات قنيطره از 17 مرداد به مدت يك هفته از سلاح‌هاي شيميايي استفاده كرد كه منجر به شهادت بيش از 100 نفر و مجروحيت حدود يك هزار تن از مردم و نظاميان اين منطقه شد و در ادامه، در عمليات «والفجر 4» در منطقه پنجوين و اطراف مريوان از سلاح‌هاي شيميايي عليه ايران استفاده شد. 

وي خاطرنشان كرد: نخستين استفاده رسمي و گسترده صدام از سلاح‌هاي شيميايي، در ششم اسفند 1362 در عمليات «خيبر» بود كه عراق با بيش از 33 فروند هواپيما در بالاي جزاير مجنون شمالي و جنوبي،‌ هورالهويزه و جاده‌هاي اهواز خرمشهر، پادگان حميد، جفير، تمام منطقه عملياتي و خطوط پشتيباني از عرصه جهاد، سپاه، بسيج، ساختمان‌هاي تداركات‌‌ها، كمپ اسرا و بيمارستان‌ها را به مدت 40 روز بمباران كرد و بر اثر سلاح‌هاي شيميايي عامل خردل از نوع سولفورموستارد نزديك به يك هزار نفر در عمليات خيبر به شهادت رسيدند و 7 هزار نفر نيز مصدوم شدند. 

* اطمينان عراق از عقب‌نشيني نيروهاي ايراني از فاو با حملات شيميايي 

اين كارشناس سلاح‌هاي شيميايي ادامه داد: عراق از اسفند 1363 تا ارديبهشت 1364 به مدت 39 روز نزديكي‌هاي اهواز ـ خرمشهر و هويزه و كل منطقه را به عمق 80 كيلومتر شيميايي كرد كه صدمات زيادي به رزمندگان وارد شد؛ عمليات «والفجر» نيز يكي از گسترده‌ترين و بي‌نظيرترين حملات شيميايي عراق عليه ايران بود. 

وي يادآور شد: كارشناسان و صاحبنظران در بصره جمع شده بودند و به صدام اطمينان مي‌دادند با اين هجمه سلاح‌هاي شيميايي اكثر ايراني‌هايي كه در فاو هستند، كشته شده يا از صحنه خارج مي‌شوند و شما مي‌توانيد فاو را بگيريد؛ آنها با اين منظر با 50 فروند هواپيما فاو، اطراف فاو و شبه جزيره آبادان را شيميايي كردند كه متأسفانه بيشترين قربانيان سلاح‌هاي شيميايي در عمليات فاو بودند و حدود 3 هزار شهيد و بيش از 20 هزار مصدوم در اين عمليات داشتيم. 

* انتقام عراق با بمبارن‌هاي شيميايي جبهه‌هاي خوزستان 

سردار نيكخواه خاطرنشان كرد: صدام، در سال 1365 بعد از عمليات فاو و لو رفتن عمليات «كربلاي 4» در سوم دي ماه، منطقه عملياتي در امتداد اروندرود را در شمال‌غربي خرمشهر در جزاير ام‌الرصاص كه نيروهاي ما در آنجا مستقر بودند را شيميايي كرد؛ عراق در ادامه استفاده از سلاح‌هاي شيميايي در عمليات «كربلاي 5» از 19 دي 1365 مناطق شلمچه، شهرك دوئيجي عراق،‌ كانال زوجي، پاسگاه‌هاي بوبيان، كود سواري و آبگرفتگي تا پاسگاه زيد و پاسگاه كوشك، از طرف ديگر جاده شلمچه ـ خرمشهر، خرمشهر، جاده‌هاي مواصلاتي شهيد صفوي، شهيد ذوالفقاري، جاده امام رضا (ع)، جاده شهيد گلزاري، اطراف كانال شهيد ادب، كانال شهيد شيردم و عقبه‌ها را به صورت وحشيانه با چندين هواپيما اسكادران روزانه صبح و غروب بمباران مي‌كرد. 

وي به علت تعيين زمان اين بمباران‌ها اشاره كرد و گفت: ‌اين بمباران‌ها صبح‌ها قبل از طلوع آفتاب و غروب نزديك شفق صورت مي‌گرفت چرا كه استفاده از سلاح‌هاي شيميايي به شرايط جوي بستگي دارد و در اين زمان‌ها استفاده از سلاح‌هاي شيميايي اثرات پايدار‌تري داشت؛ عراق حملات شيميايي خود را به قدري ادامه مي‌داد تا رزمندگان اسلام را از منطقه دور كند. 

مسئول جنگ‌هاي نوين و پدافند شيميايي قرارگاه خاتم‌الانبياء (ص) در دوران دفاع مقدس بيان كرد: در سال 1365 و عمليات «كربلاي 5» رزمندگان اسلام تا نزديكي بصره پيشروي كرده بودند؛ عراق براي انتقام در عمليات‌هاي شكست‌ خورده، در اسفند ماه 1365 تمام جبهه‌هاي خوزستان را در دو روز بمباران شيميايي كرد كه اين مناطق شامل منطقه عمليات فتح‌المبين، محرم، بيت‌المقدس، والفجر 8، آبادان، خرمشهر بود و اين حملات تبعاً خسارات و تلفات قابل توجهي در پي داشت. 

* اقدامات پدافندي ايران در مقابله با سلاح‌هاي شيميايي 

وي در خصوص اقدامات پدافندي ايران در مقابله با سلاح‌هاي شيميايي، اظهار داشت: بعد از فتح فاو چند تيپ پدافند با هدف خنثي‌سازي اثرات ناشي از بمب‌هاي شيميايي، هشدار رفع آلودگي، كشف بمب‌ها، اقدامات پدافندي حفاظتي نيروها و منطقه ساماندهي شدند؛ تيپ‌هاي 21 امام سجاد (ع)، 11 والعاديات، 114 حجربن عدي و تيپ 23 نصرت به علاوه گردان‌هاي پدافند شيميايي مستقل جهاد و يگان‌ها با آمادگي، داشتن تجارب و در اختيار داشتن تجهيزات انفرادي و تخصصي يگاني، دامنه تلفات را در حد توان كاهش دادند؛ از سوي ديگر پزشكان مجرب‌تر شده بودند و امداد و درمان سريعتر و كارآمد‌تر انجام مي‌گرفت. 

سردار نيكخواه افزود: براي درمان مجروحان شيميايي اورژانس‌هايي در 4 تا 5 كيلومتري جبهه‌ها مستقر بود كه نيروها پس از مواجهه با عوامل شيميايي لباس‌هايشان سوزانده مي‌شد، آنها را به حمام مي‌بردند و با استفاده از محلول‌هايي، آلودگي‌ها را مي‌زدودند و سپس متناسب با نوع بمب‌هاي شيميايي پوستي يا اعصاب، مجروحان درمان مي‌شدند و سپس كساني كه احتياج به مراقبت بيشتر داشتند به نقاهتگاه‌هاي سيدالشهدا (ع)، پايگاه منتظران شهادت و ديگر نقاط منتقل مي‌كردند؛ اين اقدامات آمار تلفات شيميايي را به شدت كاهش داد. 

* بمباران شيميايي بافت‌هاي شهري ايران توسط صدام 

وي افزود: عراق به دنبال عمليات «كربلاي 8» در 18 فروردين، شبانه با هليكوپتر شهر خرمشهر را بمباران شيميايي كرد؛ چراكه ماندگاري اثرات شيميايي در اماكن مسكوني و بافت‌هاي شهري بيشتر بود؛ در اين حمله مردم و نيروهاي فرمانداري، شهرداري و كارگران از اين همه خباثت رژيم بعث عراق غافلگير و مصدوم شدند؛ اين حمله 100 شهيد و صدها مصدوم برجاي گذاشت. 

مسئول پدافند سلاح‌هاي شيميايي قرارگاه خاتم (ص) در دوران دفاع مقدس بيان كرد: عراق از فروردين 1366 دامنه حملات شيميايي خود را از جبهه‌ها به مناطق غيرنظامي و مرزي از جمله خوزستان، ايلام، كرمانشاه، كردستان و آذربايجان غربي به خصوص روستاهاي كردنشين انتقال داد؛ از آنجا كه اقداماتي از سوي سازمان‌هاي بين‌المللي براي اين جريان صورت نمي‌گرفت، صدام اين جرأت و وحشي‌گري خود را در 6 تير 1366 در سردشت به اوج خود رساند. 

وي يادآور شد: فاجعه يكشنبه سياه سردشت، از تبعات چراغ سبز شوراي امنيت و سازمان ملل به عراق بود، زيرا تا قبل از حمله عراق به سردشت، رژيم بعث حملات شيميايي به مناطق غيرنظامي را ادامه ‌داد؛ بنا به درخواست ايران در سه نوبت هيئت‌هاي كارشناسي از سوي سازمان ملل به ايران آمدند و گزارشات اين سفر را به دبيركل سازمان ملل مبني بر تأييد شهادت و مصدوميت غيرنظاميان و رزمندگان اسلام ارائه دادند؛ حتي در اين گزارش درباره وضعيت يك زن كُرد كه به همراه چهار دخترش در بانه بر اثر حملات شيميايي مصدوم شده بودند و در پي معاينه نيز يكي از اين دختران كه 4 ساله بود، بر اثر شدت جراحات به شهادت رسيد، نيز مسائلي ذكر شده بود. 

* سكوت سازمان ملل در برابر حملات شيميايي عراق 

سردار نيكخواه افزود: دبيركل شوراي امنيت به دليل اغراض سياسي از عراق حمايت كردند و به درخواست ايران جواب مساعد نداد؛ درخواست ايران اين بود كه به گزارش هيئت‌‌هايي كه براي معاينه به ايران آمدند و تأييد كردند كه ملت ايران از قربانيان سلاح‌هاي شيميايي است، ترتيب اثر داده شود و دبيركل شوراي امنيت بايد با محكوميت اين موضوع، متجاوز را تنبيه كند و تدابيري اتخاذ كند كه از ادامه حملات شيميايي عراق عليه ايران جلوگيري شود و از كشورهاي غربي و حامي عراق بخواهد تا از ارائه تجهيزات شيميايي به اين كشور ممانعت كنند. 

وي اضافه كرد: سازمان ملل و شوراي امنيت نه تنها به خواسته‌هاي به حق ايران پاسخ نداد و قطعنامه‌اي صادر نكردند بلكه يك بيانيه‌ مبني بر دعوت طرفين به خويشتن‌داري صادر كردند و در حالي كه ايران قرباني جنايت بود، شوراي امنيت كشورهاي متجاوز و قرباني با يك ديدگاه، نگاه كردند؛ بر اساس مقررات بين‌المللي لاهه و ژنو اين يك نوع نسل‌كشي بود كه متأسفانه به هيچ كدام از اينها اشاره نكردند و در نتيجه اين اقدامات منجر به فاجعه سردشت شد. 

* 10 هزار نفر از شهداي دفاع مقدس با عوامل شيميايي به شهادت رسيدند 

اين محقق سلاح‌هاي شيميايي يادآور شد: بنابراين مسبب اصلي در حمله شيميايي عراق به سردشت و به شهادت رسيدن 200 نفر و مصدوميت صدها نفر سازمان ملل و شوراي امنيت است؛ چرا كه اعضاي ثابت شوراي امنيت، انگليس، شوروي، آمريكا، فرانسه و چين بودند و اين كشورها در طول جنگ تحميلي با ايران ضديت داشتند و خودشان عراق را تجهيز كردند و رژيم بعث عراق مباشر آنها بود. 

وي ادامه داد: عراق در ادامه جنايات خود به روستاهاي اطراف سردشت نيز حمله كرد و تعداد زيادي از مردم به شهادت رسيدند و هزاران رأس گاو، گوسفند و طيور تلف شد؛ زمين‌هاي كشاورزي قابليت رويش را از دست دادند؛ در ادامه صدام شهر حلبچه را بمباران شيميايي كرد و مردم مظلوم اين شهر را به شهادت رساند و تعداد زيادي مجروح شدند. 

سردار نيكخواه خاطرنشان كرد: در دوران دفاع مقدس 10 هزار شهيد شيميايي نظامي و غيرنظامي و 100 هزار مصدوم شيميايي داريم و علاوه‌براين نزديك به 300 هزار نفر در معرض سلاح‌هاي شيميايي قرار گرفتند. 7 هزار و 250 نفر از مردم كُرد عراق در بمباران‌هاي شيميايي صدام شهيد شده و 22 هزار نفر از مردم كُرد نيز مصدوم شيميايي شدند. 

منبع : http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=9004107101